Hoe werkt een warmtepomp voor sanitair warm water?
Een SWW-warmtepomp haalt het grootste deel van zijn energie uit de omgevingslucht en gebruikt deze om sanitair warm water te verwarmen. Dit systeem werkt, volgens energy.gov, als een omgekeerde koelkast. Het is een efficiënte manier om warmte te verplaatsen met behulp van elektriciteit. Meer informatie over specifieke modellen vind je op onze site over SWW-warmtepompen.
De warmtepomp zuigt lucht aan. Een koelmiddel verdampt bij zeer lage temperaturen. De opgenomen warmte wordt door de verdamper gebruikt om het koelmiddel in gas te veranderen. In de verdamper bereikt het koelmiddel zijn kookpunt. Een compressor verhoogt vervolgens de druk en temperatuur van het koelmiddel. De compressor comprimeert het koelmiddelgas tot een hoge druk, wat leidt tot een temperatuurstijging. Het hete koelmiddel draagt energie over aan het waterreservoir via een warmtewisselaar. Een stand-alone lucht-water warmtepomp voor sanitair warm water draagt warmte over om water in een opslagtank op hogere temperatuur te verwarmen. Tot slot wordt het koelmiddel volledig geëxpandeerd door een expansieventiel, waarna de cyclus opnieuw begint.
Welke soorten SWW-oplossingen zijn er?
Voor sanitair warm water (SWW) zijn er diverse warmtepompoplossingen. Denk hierbij aan de warmtepompboiler, SWW via een lucht-waterwarmtepomp en via een hybride warmtepomp. Ook booster warmtepompen zijn een optie voor de productie van SWW in collectieve systemen. Elke variant heeft specifieke kenmerken die bepalen hoe het water wordt verwarmd. Jouw keuze hangt af van factoren zoals je energiebehoefte en de bestaande verwarmingsinstallatie.
Warmtepompboiler
Een warmtepompboiler is een zelfstandig apparaat dat een lucht-waterwarmtepomp combineert met een boiler. Dit systeem is specifiek gericht op het verwarmen van sanitair warm water in je woning en is een duurzame optie. Het maakt gebruik van omgevingswarmte, wat zorgt voor een energiezuinige en milieuvriendelijke opwarming van tapwater. Zo verbruikt een warmtepompboiler van 150 liter veel minder elektriciteit dan traditionele boilers. Je tapwater wordt hiermee tot maximaal 70 graden Celsius verwarmd.
SWW via een lucht-waterwarmtepomp
Een lucht-waterwarmtepomp produceert sanitair warm water (SWW) voor je woning. Het systeem verwarmt water voor zowel de centrale verwarming als voor sanitair gebruik. De warmte wordt afgegeven via het water in de cv-installatie of via leidingwater. Het verstuurt warmte via warm water naar een SWW-vat. Een monobloc of split unit warmtepomp verwarmt dit voorraadvat gelijkmatiger. Om de efficiëntie te verhogen, verwarm je SWW pas wanneer het voldoende is afgekoeld. Tijdens de productie van SWW vindt er geen gelijktijdige verwarming plaats. Elektrische bijverwarming kan nodig zijn als aanvulling.
SWW via een hybride warmtepomp
Een hybride warmtepomp is een geschikte oplossing voor duurzame en efficiënte verwarming en warm water voorziening. Bij een klassieke hybride warmtepomp, zoals de Quatt Hybrid warmtepomp, gebeurt de verwarming van tapwater via de cv-ketel. De hybride warmtepomp maakt hiervoor gebruik van de cv-ketel om tapwater te verwarmen. Dit betekent dat de hybride warmtepomp in je woning warm tapwater blijft verwarmen via gas. De cv-ketel zorgt ook voor bijverwarming bij lage buitentemperaturen en verwarmt deels het sanitair warm water, naast de ruimteverwarming. Ook de Samsung hybride warmtepomp zorgt gedeeltelijk voor warm water en verwarming in huis.
Wanneer is een SWW-warmtepomp interessant?
Een SWW-warmtepomp is vooral interessant als je huishouden veel warm water verbruikt. Je bespaart er meer mee in gebieden met hoge elektriciteitskosten, en de warmtepomp werkt efficiënter in warmere klimaten met hogere gemiddelde luchttemperaturen. Je hebt wel voldoende ruimte nodig voor de installatie.
Geïntegreerde systemen zijn eenvoudiger te plaatsen, afhankelijk van de indeling van je huis en bestaande leidingen. Split warmtepompen zijn handig voor het achteraf aansluiten op een bestaande warmwaterboiler. Water-water warmtepompen zijn zeer efficiënt en hebben lage bedrijfskosten, met consistente prestaties gedurende het hele jaar. Dit komt doordat grondwater een constante temperatuur heeft tussen de 8 en 12 graden Celsius, wat een betrouwbare warmtebron is. Een water-water warmtepomp werkt het hele jaar door zeer efficiënt als de grondwatertemperatuur tussen 8 en 12 graden Celsius ligt. Ze zijn gunstig wanneer grondwater direct wordt aangevoerd zonder efficiëntie-verminderende warmtewisselaars, en een warmtepomp wordt optimaal gebruikt voor warm water in combinatie met een geschikte warmwateropslagtank.
Wat zijn de kosten en de besparing?
De kosten en besparingen van een SWW-warmtepomp variëren, maar je kunt aanzienlijke voordelen behalen op je energierekening. Een hybride warmtepomp kan jaarlijks tussen de €350 en €600 netto besparen op energiekosten, met een gemiddelde besparing van €1.000 per jaar.
De totale geschatte netto besparing door gasreductie en extra stroomverbruik is circa €660, en de jaarlijkse kostenbesparing voor het verwarmen van je woning wordt verwacht op ongeveer €500 per jaar. In 2024 was de jaarlijkse besparing bij een hybride verwarmingssysteem €351,479, terwijl een oudere berekeningsmethode een besparing van €880 per jaar (42 procent) aangaf. Op de lange termijn kan de combinatie van een thuisbatterij en warmtepomp een cumulatief besparingsbedrag van €10.000 opleveren over 10 jaar. De besparing door het verwijderen van de gasaansluiting wordt mogelijk gemaakt door extra kostenbesparing bij een overstap naar volledig elektrische verwarming. Hoewel er additionele kosten kunnen zijn, zoals voor leidingisolatie, zijn deze verwaarloosbaar in vergelijking met de energiebesparing. De aanschaf en installatie, het verbruik en rendement, en de subsidiemogelijkheden via de ISDE bepalen de uiteindelijke financiële impact.
Aanschaf en installatie
De aanschaf- en installatiekosten van een warmtepomp hangen af van het gekozen type en het benodigde vermogen. Een warmtepomp is een aanzienlijke investering, maar je kunt hiervoor vaak subsidie ontvangen via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, met een minimum van €500.
Voor een volledig elektrische warmtepomp voor sanitair warm water liggen de aanschafkosten tussen €7.000 en €15.000. De installatiekosten hiervoor bedragen €3.000 tot €5.000, wat de totale kosten op €10.000 tot €20.000 brengt. Een complete installatie van een lucht-waterwarmtepomp voor een compacte woning met standaard warmwaterverbruik kost ongeveer €12.500 exclusief btw, terwijl dit voor grotere woningen met complexere verwarmingssystemen kan oplopen tot €20.000 exclusief btw of meer. Voor een geothermische warmtepomp beginnen de kosten bij €22.500 exclusief btw voor een compacte woning; grotere installaties met diepe boringen kunnen meer dan €40.000 kosten. De kosten van een warmtepomp die is aangesloten op PVT-panelen zijn vergelijkbaar met die van een geothermische warmtepomp.
Verbruik en rendement
Warmtepomp rendement beschrijft het verbruik en de opbrengst van je warmtepomp. Rendement is de verhouding tussen nuttig geleverde energie en de toegevoerde energie. Dit betekent dat hoe hoger het rendement is, hoe minder stroom je warmtepomp verbruikt voor het verwarmen van water. Een efficiënte warmtepomp zorgt dus voor lagere energiekosten.
Subsidie via de ISDE
De Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) biedt subsidie voor energiebesparende maatregelen, waaronder warmtepompen. De ISDE-subsidiebedragen liggen tussen € 2.350 en € 4.150. Je ontvangt extra subsidie per kilowatt vermogen, namelijk €225 per kW. Particulieren die in 2026 subsidie willen ontvangen via ISDE moeten aan enkele voorwaarden voldoen. Je dient je aanvraag in via de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
Waar moet je op letten bij plaatsing en gebruik?
Bij de plaatsing en het gebruik van een SWW-warmtepomp let je op diverse factoren die de prestaties en jouw comfort beïnvloeden. Denk hierbij aan de benodigde ruimte en aansluitingen, de temperatuur voor het sanitair warm water, en aspecten zoals geluid, onderhoud en comfort. Voor specifieke details over deze onderwerpen kun je de handleiding van de fabrikant raadplegen.
Benodigde ruimte en aansluiting
Een warmtepompinstallatie vraagt om voldoende ruimte, zowel binnen als buiten, voor de units. De installatieruimte voor een warmtepomp vraagt om voorbereiding van leidingwerk, elektrische aansluiting en condensafvoer, volgens NEN-regelgeving. De elektrische meterkast moet geschikt zijn voor het extra stroomverbruik en een gecertificeerd elektricien moet de elektrische aansluiting verzorgen.
De warmtepompunit wordt aangesloten op centrale verwarmingsleidingen, de warmwaterkringloop, een buffer- of boilervat en eventueel zonnepanelen via een slimme besturingseenheid. Leidingen voor een warmtepomp vragen om de juiste diameters, ventilatie en optimaal ingestelde pompen voor een gelijkmatige warmteverdeling en om geluidsoverlast of inefficiëntie te voorkomen. De waterleidingen vragen om isolatie over de gehele leiding, inclusief kleppen en aansluitingen.
De route voor leidingen en kabels moet zorgvuldig worden gepland. Buitenunits van een warmtepomp vragen om een strategische plek waar geluid geen overlast veroorzaakt, bij voorkeur conform lokale geluidsvoorschriften. Condensafvoer voor een warmtepomp vraagt om correcte installatie om vochtproblemen of bevriezing in de winter te voorkomen, en de waterafvoer van de buitenunit moet vorstbestendig zijn in een koud klimaatgebied. Daarnaast is akoestische ontkoppeling nodig tussen de buitenunit en de binnenleidingen om geluidsoverdracht te minimaliseren.
Temperatuur voor sanitair warm water
De temperatuur van warm tapwater in Nederlandse huishoudens mag niet onder de 60 graden Celsius komen. Je moet het tapwater in je woning minimaal op 60 graden Celsius instellen om risico op legionella te voorkomen. Voor de warmwaterinstallatie is een minimale temperatuur van 60 ºC ook beter voor legionellapreventie. Een warmtepomp voor je woning verwarmt kraanwater regelmatig tot deze 60 ºC. Het voorraadvat wordt hiervoor minimaal één keer per week elektrisch verwarmd tot 60 graden Celsius. Bij een zonneboiler is naverwarming tot minimaal 60 °C nodig als de zon onvoldoende schijnt. Warmtepompen stel je voor sanitair warm water echter maximaal in op 50 graden Celsius; dit bespaart energie. Een instelling van 45-50°C optimaliseert de prestaties van de warmtepomp. Dit zorgt voor een hoog rendement en comfort, zoals bij Vaillant warmtepompen.
Geluid, onderhoud en comfort
Het geluid, onderhoud en comfort van een SWW-warmtepomp verschillen per model en installatie. De geluidsproductie hangt af van het type warmtepomp en de plaatsing, zowel binnen als buiten. Voor specifiek onderhoud en het verwachte comfort kun je het beste de productinformatie van de fabrikant raadplegen.
Wat is een SWW-warmtepomp?
Een SWW-warmtepomp is een elektrisch aangedreven apparaat dat duurzaam en zuinig in sanitair warm water voorziet. Dit apparaat werkt onafhankelijk van conventionele verwarmingssystemen, wat betekent dat het zijn eigen energiebronnen gebruikt. Een lucht-water warmtepomp kan zowel verwarming als sanitair warm water leveren, terwijl een lucht/water-warmtepomp specifiek zorgt voor sanitair warm water in huis.
De WPU warmtepomp waardeert warmte uit een bronsysteem op naar een bruikbaar niveau voor verwarming en tapwater. Dit WPU warmtepompsysteem onttrekt warmte uit een bron en waardeert deze op voor lagetemperatuurverwarming en warm tapwater. Het werkt door warmteoverdracht en opwarming van de woning of het tapwater.
Wat betekent SWW?
SWW staat voor sanitair warm water. Dit is het warme water dat je gebruikt voor douchen, baden en de kraan. Een SWW-warmtepomp zorgt specifiek voor de verwarming van dit water. Zo heb je altijd warm water beschikbaar in huis, zonder afhankelijk te zijn van een traditionele cv-ketel.
Welke temperatuur heeft SWW nodig?
De temperatuur van sanitair warm water (SWW) in je woning moet minimaal 60 graden Celsius zijn om legionella te voorkomen. Voor warmtepompen gelden verschillende temperaturen, afhankelijk van het type en de instellingen. Zo bepaalt FSV #3021 een maximumtemperatuur voor de SWW-tank met warmtepomp, variërend van 55, 63 tot 70 graden Celsius. De Midea M-Thermon A 8 heeft een aanvoertemperatuur voor SWW van 40 tot 65 graden Celsius, terwijl de DP046 een maximumtemperatuur van 70 graden Celsius kan bereiken. Een SWW-instelling hoger dan 45 graden Celsius vraagt om elektrische bijverwarming of een ketel, die dan in werking moet blijven. Een boilertemperatuur voor SWW boven 50 graden vereist ook hulpverwarming. In een nieuwbouwwoning van Flotzie is de tapwaterverwarming (SWW) ingesteld op 53 graden Celsius, en in de winter van 2021 was een SWW-instelling van 50 graden Celsius gebruikelijk voor warmtepompen. Een energieprijsbewust SWW-programma via Onecta verhoogt de SWW-temperatuur setpoint van 42°C naar 48°C en verwarmt dagelijks sanitair warm water tot 48°C. MrRobin heeft zijn SWW-vat ingesteld op een setpoint temperatuur van 45 graden Celsius. Een SWW-vat gestookt door een monobloc of split unit verwarmt het water gelijkmatiger, waarbij het advies is om de temperatuur in te stellen op 50 of 55 graden, plus een wekelijkse legionellacyclus.
Wat is SWW bij Remeha?
SWW bij Remeha staat voor sanitair warm water, het warme water dat je in huis gebruikt. Remeha warmtepompinstallaties zorgen hiervoor, naast ruimteverwarming. Hun warmtepompboilers onderscheiden specifiek tussen warm water voor sanitair en cv-water. Lucht-water warmtepompen van Remeha zetten warmte om in warm water voor zowel verwarming als sanitair gebruik. Remeha biedt diverse oplossingen, waaronder hybride warmtepompen met een boiler die woningverwarming en waterverwarming combineren.
Is een SWW-warmtepomp geschikt voor mijn woning?
De geschiktheid van je woning voor een SWW-warmtepomp hangt sterk af van de isolatiegraad. Goede thermische isolatie is de belangrijkste voorwaarde voor een efficiënte werking. Je woning is geschikt voor een volledig elektrische warmtepomp als deze goed geïsoleerd is. Daarnaast heeft een warmtepompunit buitenruimte nodig voor plaatsing. Binnen is minimaal 800 mm breed x 800 mm diep x 2.100 mm hoog nodig voor de boiler en bijbehorend leidingwerk. Een bestaande elektrische installatie is voldoende als je woning voldoet aan moderne elektrische veiligheidsnormen. Bestaande radiatoren hoef je meestal niet te vervangen voor een warmtepompinstallatie. Uiteindelijk geeft een bouwkundige opname je zekerheid over de geschiktheid.