Hoe verloopt de installatie van een monoblock warmtepomp?
De installatie van een monoblock warmtepomp omvat diverse werkzaamheden, van woningvoorbereiding tot de correcte aansluiting van leidingen. Hoewel de installatie eenvoudiger is dan bij een split warmtepomp, vraagt het wel veel technische kennis als je het zelf doet. Een erkende installateur kan de monoblock warmtepomp installatie onder specifieke voorwaarden uitvoeren, bijvoorbeeld dicht bij de buitenmuur. Voor systemen met enkel vloerverwarming is de installatie van een monoblock warmtepomp vaak eenvoudig en overzichtelijk.
Voorbereiding van de woning
De voorbereiding van je woning voor een monoblock warmtepomp installatie omvat verschillende stappen. Je moet technische aanpassingen doen, zoals het aanpassen van leidingwerk en elektrische aansluitingen, en soms ook bouwkundige aanpassingen. Het is belangrijk om de isolatie van je woning te verbeteren en kieren te dichten; dit zorgt voor een efficiënte werking en energiebesparing. Als woningbezitter zorg je voor voldoende vrije ruimte rond de installatieplekken en controleer je de meterkast op voldoende capaciteit. Soms is het nodig om radiatoren te vervangen. Plan je een grondige renovatie, bereid je woning dan alvast voor op een latere plaatsing van een lucht-waterwarmtepomp.
Plaatsing van de buitenunit
De buitenunit van een monoblock warmtepomp installatie wordt buiten je huis geplaatst door een installateur. Deze professional selecteert de optimale locatie en adviseert je op basis van je woningtype en de beschikbare ruimte. Een goede doordachte plaatsing van de buitenunit en het aansluitpunt op de bestaande installatie is essentieel om warmteverlies en drukverlies te minimaliseren. De unit kan in een vrije omgeving, op grondniveau tegen een muur, in een hoek, of zelfs op een uitbouw, zoals een monoblock warmtepomp plat dak, worden geplaatst. Hierbij moet je rekening houden met de voorgeschreven ruimte rond de buitenunit, volgens de technische specificaties. Plaatsing van de buiten-unit in de voortuin terwijl de binnen-unit boven aan de achterzijde is geplaatst, is bijvoorbeeld niet optimaal, omdat een grote afstand tussen de units het rendement vermindert.
Waterzijdige aansluiting
De waterzijdige aansluiting verbindt een monoblock warmtepompsysteem met je woning via waterleidingen. Deze leidingen transporteren de thermische energie van de buitenunit naar het interne verwarmingscircuit. Zo wordt verwarmd water door het verwarmingsdistributiesysteem van je gebouw gecirculeerd. Dit systeem kan bestaan uit vloerverwarming, radiatoren of opslagcomponenten voor warm water. Voor buffervaten, die deel uitmaken van dit systeem, is een kelder, garage, berging of technische ruimte de ideale locatie. Je plaatst ze het beste tegen een muur, op een stevige ondergrond en in een goed geïsoleerde ruimte. Zorg er ook voor dat een eventueel lek geen grote schade veroorzaakt.
Inbedrijfstelling en controle
De inbedrijfstelling van de installatie moet door een erkend installateur gebeuren. De installateur voert de eerste inbedrijfstelling en controles uit. Dit omvat het uitlezen van parameters, het instellen van ontdooicycli en een bedieningsdemonstratie. Een checklist voor de inbedrijfstelling bevat het proefdraaien, ook het proefdraaien van de stelmotoren staat op de checklist. Je controleert ook de ontluchtingsfunctie en het minimum debiet. Een hydraulische controle bij de inbedrijfstelling van de warmtepomp controleert of de automaatwaarden correct zijn. Een algemene checklist voor de inbedrijfstelling dient als hulpmiddel en als basis voor rapportage aan jou als gebruiker.
Welke materialen en toebehoren zijn nodig?
Voor een monoblock warmtepomp installatie heb je diverse materialen en toebehoren nodig om het systeem aan te sluiten op je woning. Dit omvat onderdelen voor de waterzijdige aansluiting, zoals leidingen en koppelingen. Daarnaast zijn vaak een buffervat en een tapwater voorraadvat essentieel voor een efficiënte werking. Voor exacte specificaties en benodigdheden kun je het beste de handleiding van de fabrikant raadplegen.
Aansluitmateriaal waterzijdig
Voor de waterzijdige aansluiting van je monoblock warmtepomp installatie heb je specifieke materialen nodig. Het aansluitmateriaal omvat een vuilafscheider, die essentieel is voor het systeem. De waterinlaat aansluiting op de binnenunit heeft een diameter van 22 mm. Als je een waterleiding op zolder hebt met een diameter van 15mm, heeft deze een verloop nodig naar 22mm voor de vuilafscheider aansluiting. Verder moeten de aansluitingen van het watercircuit worden afgedicht met een geschikt draadafdichtmiddel dat bestand is tegen druk en temperatuur. Zorg er ook voor dat uitstromende damp of verwarmingswater via een geschikte aflaatleiding veilig kan worden afgevoerd.
Buffervat
Een buffervat is een opslagtank met water die als buffer dient tussen je warmtepomp en de verwarmingsinstallatie. Het functioneert als tussenopslag van verwarmingswater voor je cv-circuit. Een buffervat voorkomt onnodig schakelen in je warmtepompsysteem, wat de levensduur kan verlengen. Je vindt buffervaten in maten zoals 100 liter en 300 liter, maar er zijn ook grotere varianten tot 2000 liter beschikbaar. Een buffervat in een B&B heeft bijvoorbeeld een inhoud van 700 liter. Houd er rekening mee dat een buffervat duur is en veel ruimte in beslag neemt; een model van 200-300 liter kost tussen de €1.000 en €1.500.
Tapwater voorraadvat
Een tapwater voorraadvat dient voor de warm tapwater voorziening in je woning. Warm tapwater wordt opgeslagen in een boilervat, dat ook een drinkwater opslagvat is. Een tapwatervat zorgt voor de opslag van extra warm water, wat handig is als je bijvoorbeeld een regendouche of een groot bad hebt. Voor efficiënte opslag van sanitair warm water wordt een apart voorraadvat aanbevolen voor huishoudens met een hoge vraag. Tapwater wordt indirect opgewarmd via een corrosiebestendige roestvaststalen ribbelpijp warmtewisselaar. Fabrikanten zoals Itho Daalderop bieden warmtapwatervaten in diverse maten, zoals WPV 90L, WPV 120L, WPV 150L, WPV 200L, WPV 240L en WPV 270L. Een I-WPV voorraadvat van Itho Daalderop levert zelfs warm tapwater gelijk aan 20% grotere conventionele vaten met spiraal. Een AE v4 van 270 liter voorziet in een warm tapwater capaciteit van 270 liter. Ook bij een Vincent lucht/water-warmtepomp wordt warm tapwater opgeslagen in een voorraadvat. Soms zie je een buffervat met een extra tank bovenin, dit wordt dan een voorraadvat speciaal voor tapwater genoemd, of een buffervat met gelaagde opslag dat tapwater kan bevatten dat door een spiraal gescheiden is van cv-water.
RVS leidingen en koppelingen
RVS leidingen en koppelingen zijn essentieel voor de installatie van je monoblock warmtepomp. RVS ribbelbuis leidingmateriaal wordt standaard toegepast voor de verbinding tussen de buitenunit en binnenunit van het warmtepompsysteem. Dit leidingmateriaal is flexibel, temperatuurbestendig en condensatiebestendig, wat bijdraagt aan een duurzame installatie. Een RVS flexibele slang voor buiten zorgt voor een minder starre aansluiting van de warmtepomp, wat de installatie vergemakkelijkt. Deze flexibele leidingen verminderen de kans op trillingen via de leidingen, wat het comfort in huis verhoogt. RVS ribbelbuis leidingmateriaal is verkrijgbaar in DN16, DN20 en DN25 leidingdiameters, zodat je de juiste maat kunt kiezen voor jouw situatie. Een 20 meter dubbele RVS aansluitslang met koppelingen is geschikt voor handmatige montage.
Wie mag een monoblock warmtepomp installeren?
Een monoblock warmtepomp mag vaak door veel installateurs of handige doe-het-zelvers worden geplaatst. Zelfinstallatie is toegestaan, mits je veel technische kennis en ervaring hebt. Dit komt doordat het koudemiddel uitsluitend in de buitenunit zit, waardoor je geen STEK-gecertificeerde installateur nodig hebt.
Voor de installatie en het onderhoud van een monoblock warmtepomp is in Nederland geen koeltechnisch installateur vereist. Dit geldt ook voor monoblock warmtepompen die specifiek voor woningverwarming worden gebruikt. Personen met voldoende technische kennis kunnen deze warmtepompen direct installeren.
Wat kost een monoblock warmtepomp installatie?
De kosten voor een monoblock warmtepomp installatie variëren sterk, afhankelijk van het type warmtepomp dat je kiest. De gemiddelde kosten voor een monoblock lucht-water warmtepomp installatie liggen tussen €8.000 en €13.000, inclusief plaatsing en exclusief btw. Voor een all-electric uitvoering betaal je tussen €7.800 en €10.600.
Een monoblock hybride warmtepomp kost gemiddeld tussen €5.500 en €12.500, ook inclusief plaatsing en exclusief btw. De kosten voor een hybride uitvoering liggen tussen €3.900 en €4.850. De gemiddelde kosten voor een monoblock lucht-lucht warmtepomp installatie liggen tussen €2.750 en €8.500. De prijs van een lucht-lucht warmtepomp inclusief installatie ligt tussen €2.500 en €8.000.
Wanneer is een monoblock warmtepomp geschikt?
Een monoblock warmtepomp is geschikt voor zowel nieuwbouw als bestaande woningen, maar niet voor alle woningen. Deze warmtepompen zijn veelzijdig inzetbaar voor verwarming, koeling en soms warmwaterlevering.
Voor renovaties waarbij hogere aanvoertemperaturen nodig zijn, is een monoblock lucht-water warmtepomp een goede keuze. Deze is beter toepasbaar in bestaande woningen met die behoefte. Sterker nog, een monoblock warmtepomp presteert beter in oudere huizen met minder isolatie. Voor appartementen en compacte woningen met beperkte binnenruimte is dit vaak de beste optie. Het is een serieuze kandidaat voor woningen met weinig beschikbare ruimte of een lager budget.
Kan ik een monoblock warmtepomp binnen plaatsen?
Ja, je kunt een monoblock warmtepomp onder voorwaarden binnen plaatsen, wat flexibele plaatsingsmogelijkheden biedt. Een fluisterstille monoblock-warmtepomp kan bijvoorbeeld in binnenruimtes zoals een kelder, berging of garage staan. De plaatsing van een monoblock warmtepomp binnen vereist rekening te houden met de beschikbare ruimte en ventilatie-eisen. Je monoblock warmtepomp moet voldoende dicht bij de buitenmuur en cv-installatie staan, waarbij de unit op maximaal 1 tot 2 meter van de buitenmuur geplaatst moet worden voor luchttoevoer en -afvoer. Een monoblock warmtepomp zonder buitenunit moet dichtbij een buitenmuur geplaatst worden, waarbij de buitenunit wordt vervangen door een pijpsysteem voor luchttoevoer en -afvoer. Een monoblock-warmtepomp binnen integreert de binnen- en buitenunit in één apparaat binnen je woning, maar de plaatsing hangt af van het gekozen model.
Wat is het nadeel van een monoblock warmtepomp?
Een monoblock warmtepomp heeft een hogere aanschafprijs dan split-systemen. Het toestel is ook groter dan split-systemen, wat onpraktisch kan zijn bij beperkte ruimte in je tuin. De buitengeplaatste compressor produceert meer geluid, wat een nadeel kan zijn voor jou of je buren. Je hebt minder flexibiliteit in plaatsing en installatie, omdat alle componenten in één unit zitten. Het rendement kan lager zijn door gevoeligheid voor bevriezing en weersinvloeden, vooral bij extreme kou. In grote woningen kan de verwarmingscapaciteit gereduceerd zijn, wat betekent dat je huis minder snel warm wordt. Bovendien gaat bij een installatie met een open verdeler het cv-water altijd naar buiten, wat extra aandacht vraagt voor isolatie.
Wat is beter: split of monoblock?
Een monoblock warmtepomp biedt een betere efficiëntie dan een split-systeem. Dit betekent dat je mogelijk lagere energiekosten hebt. Bovendien produceert een monoblock warmtepomp minder geluid, wat prettiger is voor jou en je omgeving. Hoewel een monoblock unit groter is en alle componenten buiten staan, is de installatie eenvoudiger omdat er geen koudemiddelleidingen nodig zijn tussen een binnen- en buitenunit. Voor de meeste woningen is een monoblock systeem een praktische keuze.
Hoe lang douchen met een 200 liter warmtepomp?
Een warmtepompboiler van 200 liter kan douchewater ongeveer 34 minuten warm houden. Voor een gezinswoning biedt zo'n boiler zelfs een douchtijd van ongeveer 46 minuten, mits de boilertemperatuur 55°C is en het koudwater 10°C. Dit betekent dat een huishouden met 4 tot 5 personen voldoende warmwaterverbruik heeft gedekt, vaak met een boiler van 200 tot 300 liter.
De exacte douchetijd hangt af van het type douche dat je gebruikt. Zo duurt douchen met een 200 liter boiler en een Hans Grohe regendouche ongeveer 16 minuten, omdat deze een doorstroomsnelheid van 16 liter per minuut heeft. Voor twee personen met een regendouche kan de douchetijd beperkt zijn tot 10 minuten voor krappe warmwaterlevering. Een gezin heeft echter zonder problemen voldoende warm water voor douchen, zolang niet iedereen maximaal lang en allemaal achter elkaar doucht. Een 200 liter warmtepompboiler levert normaal water voor meerdere douches, en kan zelfs voorzien in douchegebruik achter elkaar door, bijvoorbeeld voor drie personen die elk 10 minuten douchen met een standaard douchekop.
Welke warmtepomp is universeel toepasbaar?
De lucht-water warmtepomp is overal toepasbaar, omdat lucht overal aanwezig is. Deze warmtepomp is geschikt voor diverse woningtypen en projecten, en wordt zelfs overal in Europa toegepast. Je kunt een lucht-water warmtepomp echter alleen in elke woning installeren als er goede isolatie is en voldoende ruimte voor de buitenunit.
De hybride warmtepomp is toepasbaar in elke woning en geschikt voor vrijwel elke woning. Je kunt een hybride warmtepomp in veel verschillende soorten woningen toepassen, zelfs in minder goed geïsoleerde huizen. Dit type warmtepomp kan in veel woningtypen worden toegepast zonder bouwkundige aanpassingen.