Wat is een warmtepomp op oppervlaktewater?

Een warmtepomp op oppervlaktewater, ook wel aquathermie warmtepomp genoemd, haalt warmte uit waterbronnen zoals rivieren of meren. Dit systeem, vaak een water-water warmtepomp, kan ook warmte onttrekken uit grondwater. Het zoekt opgeslagen zonnewarmte in het water, waarvan de temperatuur meestal tussen 7 en 12 graden Celsius ligt. Een KlimaatConcept water-water warmtepomp systeem onttrekt deze warmte via een warmtewisselaar die in of nabij het oppervlaktewater ligt. Je gebruikt deze warmtepompen voor woningverwarming, koeling en soms ook voor warmwaterlevering. In steden met veel waterwegen, zoals Amsterdam met zijn grachten, biedt dit een locatievoordeel. Voor meer informatie over dit type warmtepomp kun je terecht op onze water warmtepomp pagina.

Hoe werkt aquathermie met oppervlaktewater?

Aquathermie met oppervlaktewater werkt door energie uit waterbronnen te halen. Dit is een vrij passieve vorm van energieopslag. Een open bron water-water warmtepomp onttrekt deze warmte uit grondwater of oppervlaktewater. Dit gebeurt via een warmtewisselaar, vaak een korf of rek met gesloten leidingen. Deze installatie ligt in het water. De gewonnen warmte gaat dan naar je woning voor verwarming of koeling.

Benieuwd naar de prijs voor jóuw woning?
Eén erkende installateur rekent het gratis door.
Bereken mijn prijs

Warmte onttrekken aan een bron

Een warmtepomp onttrekt warmte uit externe natuurlijke bronnen. Een water-water warmtepomp haalt deze warmte specifiek uit waterbronnen. Dit kan oppervlaktewater zijn, zoals een rivier, meer of vijver. Ook grondwater of een put kunnen als warmtebron dienen voor jouw woningverwarming.

Wanneer is oppervlaktewater geschikt als bron?

Oppervlaktewater, zoals een rivier of kanaal, kan een geschikte bron zijn voor een warmtepomp in Oudewater, mits het goed stromend is. De geschiktheid hangt af van factoren zoals de beschikbaarheid van het water, de temperatuur en de afstand tot de woning.

Beschikbaarheid van water

Voor een warmtepomp op oppervlaktewater is de beschikbaarheid van een geschikte waterbron essentieel. Water-water warmtepompen zijn afhankelijk van zo'n bron in de nabijheid van je woning. Zonder een geschikte waterbron in de buurt kan dit type warmtepomp niet functioneren.

Temperatuur en seizoensinvloed

De temperatuur van oppervlaktewater varieert sterker gedurende de seizoenen. Rivierwater volgt vaak de gemiddelde dagelijkse luchttemperatuur, en de temperatuur van oppervlaktewater verandert ook vaker met het weer. Dit kan de geschiktheid van oppervlaktewater als warmtebron beïnvloeden op bepaalde momenten van het jaar. Deze seizoensgebonden variatie in watercondities kan de complexiteit voor de werking van de warmtepomp verhogen. Oppervlaktewater dient ook in de winter als warmtebron, maar de seizoenen winter en herfst/lente verschillen in temperatuursverschil tussen brontemperatuur en afgiftetemperatuur. De verwachte brontemperaturen moeten gedurende het seizoen overeenkomen met het circulerende circuit om efficiënt te kunnen verwarmen.

Afstand tot de bron

De afstand tussen twee bronnen, voor het halen en terugbrengen van water, moet groter zijn dan een minimale bronafstand. Deze minimale afstand is gebaseerd op criteria zoals 3 keer de thermische straal of 2,25 keer de hydraulische straal. Voor een doubletsysteem, waarbij je water onttrekt en terugbrengt, varieert de diepte van de bronnen meestal van 20 tot 300 meter onder maaiveld. Dit zorgt ervoor dat de warmtepomp op oppervlaktewater efficiënt kan werken zonder dat de bronnen elkaar negatief beïnvloeden.

Welke systemen gebruiken oppervlaktewater?

Verschillende warmtepompsystemen kunnen oppervlaktewater als energiebron inzetten. Je hebt hierbij de keuze uit een water-water-warmtepomp, een open systeem met bron, of aquathermie voor een warmtenet. Deze systemen verschillen in hun aanpak en schaal.

Water-water-warmtepomp

Een water-water-warmtepomp haalt warmte uit oppervlaktewater. Dit type warmtepomp gebruikt grondwater of oppervlaktewater als bron voor de verwarming van je woning. De water-warmtepomp wint warmte uit deze bronnen, zoals waterlopen of waterputten. Je kunt hiervoor twee waterbronnen gebruiken: een put of oppervlaktewater. Deze hydrothermische warmtepomp zoekt opgeslagen zonnewarmte in nabijgelegen water. Een water/water-warmtepomp maakt gebruik van een waterbron als warmtebron, zoals grondwater of oppervlaktewater, vaak via een open circuit.

Open systeem met bron

Een open bron-systeem voor je warmtepomp werkt door grondwater op te pompen, er warmte aan te onttrekken en het vervolgens terug te lozen in een tweede put. Dit open grondwaterbron systeem bestaat uit meerdere grotere bronnen. Je gebruikt hiervoor twee of meer bronnen waar grondwater uit de bodem wordt gehaald of teruggevoerd. Een bronwater warmtepomp kan zowel met een open als een gesloten bron-systeem functioneren.

Aquathermie voor een warmtenet

Aquathermie is een methode om warmte te winnen uit waterbronnen zoals oppervlaktewater, afvalwater of drinkwater. Deze thermische energie uit water kun je gebruiken voor duurzame warmte en koudevoorziening, vooral voor zeer lage temperatuur collectieve warmtenetten. De warmte via aquathermie kan op centraal niveau worden gebruikt met een collectieve warmtepomp.

Een aquathermie-installatie, zoals die bij de rioolwaterzuivering in Utrecht, voorkomt warmteverlies door de temperatuur van gezuiverd water te benutten. Hierbij brengen een warmtewisselaar en warmtepomp het water van het warmtenet op 75 graden Celsius. De lagetemperatuurwarmte die aquathermie met een warmtepomp levert, kan indien nodig opgeslagen worden in de bodem via een WKO-systeem. Je kunt aquathermie toepassen in een grootschalig open warmtepompbron systeem.

Wat zijn de voordelen en nadelen?

Een warmtepomp op oppervlaktewater heeft zowel duidelijke voordelen als specifieke nadelen. Je profiteert van een hoog rendement en een duurzame warmtebron, maar je krijgt ook te maken met vergunningsvereisten, aanlegcomplexiteit en mogelijke ecologische risico's.

Voordelen voor rendement en duurzaamheid

Een warmtepomp op oppervlaktewater biedt duidelijke voordelen voor zowel je portemonnee als het milieu. Je profiteert op de lange termijn van duurzaamheid en rendement, wat goed is voor jou, je klant en het milieu. De energiebesparingen en milieuvoordelen leiden tot financiële en ecologische winst. Zo wordt de investering in een duurzame woning een rendabele investering die je snel terugverdient.

Nadelen voor vergunning en aanleg

Het regelen van vergunningen en de aanleg van een warmtepomp op oppervlaktewater brengt specifieke nadelen met zich mee. Je krijgt te maken met complexe procedures en langere doorlooptijden. De eisen voor een vergunning verschillen per locatie en waterbeheerder. Dit maakt de planning en uitvoering van jouw project minder voorspelbaar. Voor actuele en gedetailleerde informatie over de benodigde vergunningen raadpleeg je het beste de lokale overheid of het waterschap.

Risico's voor ecologie en onderhoud

Een warmtepomp op oppervlaktewater brengt specifieke risico's met zich mee voor zowel de ecologie als het onderhoud. Je moet rekening houden met mogelijke verstoring van het lokale waterleven of de waterkwaliteit. Voor het systeem zelf is regelmatig onderhoud nodig, bijvoorbeeld om vervuiling van de leidingen te voorkomen. De precieze impact en de benodigde onderhoudsfrequentie hangen af van de lokale situatie en het type installatie. Raadpleeg altijd een specialist en de lokale waterbeheerder voor een gedetailleerde analyse van de risico's.

Wat kost een warmtepomp op oppervlaktewater?

De kosten voor een warmtepomp op oppervlaktewater variëren sterk. De totale prijs hangt af van de specifieke installatie en jouw situatie. Je moet rekening houden met de aanschaf- en installatiekosten, maar ook met mogelijke subsidies die de investering aantrekkelijker maken.

Aanschaf en installatie

De aanschaf en installatie van een warmtepomp op oppervlaktewater vraagt om een zorgvuldige aanpak. De kosten en de benodigde werkzaamheden variëren sterk per project en jouw specifieke situatie. Je moet rekening houden met factoren zoals de lokale omstandigheden en de complexiteit van de installatie. Voor een nauwkeurige inschatting van de aanschaf en installatie is het raadzaam om advies in te winnen bij gespecialiseerde leveranciers.

Subsidie en terugverdientijd

De ISDE-subsidie verkort de terugverdientijd van een warmtepomp, wat de investering aantrekkelijker maakt. De ISDE-subsidie en stijgende gasprijzen verkorten de terugverdientijd nog verder. Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) voor bepaalde warmtepomptypes verlaagt de initiële kosten en versnelt de terugverdientijd. Subsidies voor warmtepompen verkorten de terugverdientijd van de installatie.

Een warmtepomp met ISDE-subsidie heeft een snelle terugverdientijd, die vaak korter is dan veel mensen verwachten. De terugverdientijd van een hybride warmtepomp met subsidie ligt ongeveer tussen 5 tot 8 jaar. Zo heeft een hybride warmtepomp in een woning met subsidie een typische terugverdientijd van 7 jaar. Factoren zoals je gasverbruik, aanschafkosten, subsidiehoogte, energieprijzen, huidig verbruik en zonnepanelen beïnvloeden de terugverdientijd van je warmtepomp.

Hoe regel je een project met oppervlaktewater?

Een project met een warmtepomp op oppervlaktewater regel je in verschillende fasen. Je begint met onderzoek naar de haalbaarheid en de benodigde vergunningen. Daarna volgt de daadwerkelijke installatie en inbedrijfstelling van het systeem.

Onderzoek en haalbaarheid

De haalbaarheid van een collectief bodembronsysteem moet je goed onderzoeken. Dit onderzoek is essentieel om te bepalen of een warmtepomp op oppervlaktewater technisch en economisch rendabel is. Een haalbaarheidsonderzoek door de gemeente voorkomt bovendien problemen later in het vergunningsproces. Zo zorg je voor een soepele voortgang van je project.

Vergunningen en betrokken partijen

Voor een warmtepomp op oppervlaktewater heb je altijd vergunningen nodig. De specifieke eisen en betrokken partijen variëren sterk per locatie en het type waterbron dat je gebruikt. Je moet hiervoor contact opnemen met de relevante lokale en regionale waterbeheerders, zoals het waterschap of de provincie. Zij kunnen je precies vertellen welke stappen je moet doorlopen voor jouw project.

Installatie en inbedrijfstelling

Installatie, inbedrijfname, inspectie, onderhoud en eventuele reparatie van een warmtepomp op oppervlaktewater mag uitsluitend worden uitgevoerd door een erkend installateur. Dit moet volgens de veiligheidsvoorschriften in de handleiding en lokale regelgeving gebeuren. De installateur moet ook de eerste inbedrijfstelling en alle benodigde controles uitvoeren. De inbedrijfstelling van de warmtepompinstallatie moet door een erkend installateur worden uitgevoerd, conform lokale en nationale voorschriften. Als gebruiker moet je voor de installatie en de eerste inbedrijfstelling de hulp van een erkend installateur inschakelen. Na de inbedrijfstelling voert de installateur controles en instellingen uit.

Kan een water-water-warmtepomp oppervlaktewater gebruiken?

Ja, een water-water warmtepomp kan oppervlaktewater gebruiken als warmtebron voor je woningverwarming of warmwaterlevering. Dit type warmtepomp onttrekt warmte uit grondwater of oppervlaktewater, zoals rivieren of meren. Een KlimaatConcept water-water warmtepomp systeem onttrekt warmte uit oppervlaktewater via een warmtewisselaar. Het rechtstreeks oppompen van oppervlaktewater in warmtepompen wordt afgeraden, omdat het water vuil kan zijn en de verdamper kan beschadigen of kapotvriezen. Daarom is het gebruik van opgepompt oppervlaktewater via een water/water-wisselaar als warmtepompbron toegestaan, mits je toestemming hebt voor het oppompen. De warmteonttrekking uit oppervlaktewater gebeurt vaak door een korf of rek met gesloten leidingen in een vijver, sloot of gracht te plaatsen. Een water-water warmtepomp kan ook stromend oppervlaktewater, zoals een rivier of kanaal, als bron gebruiken.

Kan een warmtepomp ook tapwater verwarmen?

Ja, een all-electric warmtepomp kan tapwater verwarmen voor je kraan en douche. Dit type warmtepomp verwarmt zowel je woning als je tapwater met elektriciteit. Een all-electric warmtepomp geeft de warmte af aan een tapwaterboiler.

Niet alle modellen kunnen dit, maar een volledig elektrische warmtepomp kan optioneel tapwater verwarmen tot een hoge temperatuur. Een lucht-waterwarmtepomp kan bijvoorbeeld zelfstandig je woning verwarmen en levert warm kraanwater. Je kunt warm tapwater maken met een warmtepomp door water op gunstige tijden op te warmen, bijvoorbeeld wanneer de stroomkosten laag zijn. Een lucht-water warmtepomp zet warmte-energie om voor de verwarming van tapwater.

Hoe warm is water op 100 meter diepte?

Op ongeveer 100 meter diepte heeft grondwater een constante temperatuur van 11 à 12 graden Celsius. Dit is een stabiel temperatuurniveau dat je kunt gebruiken voor een warmtepomp op oppervlaktewater. De diepte zorgt ervoor dat seizoensinvloeden minder effect hebben op de temperatuur van het water. Dit maakt het een betrouwbare bron voor warmte-extractie.

Waarom voelt mijn huis koud aan ondanks een warmtepomp?

Je huis voelt koud aan ondanks een warmtepomp door onvoldoende isolatie, foute dimensionering of incorrecte instellingen. Onvoldoende isolatie in de woning is een veelvoorkomende oorzaak. Een warmtepomp geïnstalleerd zonder goede isolatie of extra radiatoren leidt tot een ongewenst koude woning.

Gebrekkige isolatie van je woning verhoogt het warmteverlies, waardoor de warmtepomp harder moet werken. Dit kan leiden tot onvoldoende warmteproductie en een verhoogde belasting van de warmtepomp, vooral tijdens koude wintermaanden. Een woning met onvoldoende isolatie kan de gewenste binnentemperatuur op koude dagen niet bereiken, zelfs na vervanging van een cv-ketel.

Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis is niet rendabel, omdat deze hoge temperaturen moet leveren op koude dagen. Een bodemwarmtepomp moet dan harder werken om een aangename temperatuur te bereiken. Dit resulteert in hogere energiekosten voor een elektrische warmtepomp. Daarnaast kan onderdimensionering van de warmtepompcapaciteit of problemen met de warmtepomp zelf, zoals een circulatiepomp, de oorzaak zijn van onvoldoende warmteverspreiding.

Wat is momenteel de goedkoopste manier van verwarmen?

Momenteel is de financieel goedkoopste manier van verwarmen stoken op gas, vooral in onvoldoende geïsoleerde woningen met gewone radiatoren. In zo'n situatie is verwarmen met gas goedkoper dan met een warmtepomp. Voor een slecht of matig geïsoleerd huis is een warmtepomp zelfs duurder dan een gasketel, omdat elektriciteit duurder is dan gas in België. Echter, elektrisch verwarmen met een warmtepomp is in de huidige situatie in Nederland voordeliger dan verwarmen op gas, zeker als je kijkt naar de kosten in 2025. De combinatie van een warmtepomp op lage temperatuur met vloerverwarming is de goedkoopste manier van verwarmen. Een hybride warmtepomp is het goedkoopste type verwarming zonder comfortverlies. Verwarmen met een warmtepomp is minstens zo goedkoop als met een CV-ketel bij een buitentemperatuur van 7 graden en verwarmingswater van 35-40 graden. Verwarmen met een elektrische kachel zonder zonnepanelen is meestal duurder dan met gas, maar met zonnepanelen kan het juist goedkoper zijn.