Lucht-lucht of lucht-water warmtepomp?

Welke warmtepomp het beste bij jouw woning past, hangt af van diverse factoren. Je moet letten op de isolatie van je huis en het type afgiftesysteem dat je gebruikt. Ook je huidige energieverbruik en je wensen voor comfort en duurzaamheid spelen een belangrijke rol. De juiste keuze voor een warmtepomp is verder afhankelijk van je budget en de beschikbare ruimte. Een woningbezitter die een warmtepomp uitzoekt, kijkt dus naar meer dan alleen het type warmtepomp; de woningconditie en persoonlijke wensen zijn leidend.

Het belangrijkste verschil tussen een lucht-luchtwarmtepomp en een lucht-waterwarmtepomp zit in de manier waarop ze warmte afgeven. Hoewel beide types volgens hetzelfde principe werken door warmte uit de buitenlucht te halen, verschilt de toepassing. Een lucht-luchtwarmtepomp blaast warme lucht direct de ruimte in, vaak via een ventilatiesysteem. Dit systeem is vooral bedoeld voor het verwarmen van alleen ruimtes.

Een lucht-water warmtepomp daarentegen geeft warmte af via water, dat door je verwarmingssysteem stroomt. Denk hierbij aan radiatoren, vloerverwarming en sanitair warm water. Een all-electric lucht-water warmtepomp zorgt zo voor de verwarming van je woning én warm tapwater uit één systeem. Water is als warmtedrager geschikter voor warmteoverdracht binnen een verwarmingssysteem dan lucht. Dit type warmtepomp biedt daardoor voordelen voor zowel ruimteverwarming als warm water. Je vindt meer informatie over dit type op onze pagina over lucht-water warmtepompen.

Een lucht-luchtwarmtepomp werkt door warmte uit de buitenlucht te halen en deze naar binnen te verplaatsen om te verwarmen. Het systeem functioneert in feite als een airco die warmte van buiten naar binnen brengt, of andersom voor koeling. Je woning wordt verwarmd met lucht, direct of via luchtroosters, op basis van verwarmde luchtcirculatie.

Het proces begint met een buitenunit met ventilator die lucht aanzuigt. Deze lucht wordt gebruikt om een koudemiddel te verdampen. Vervolgens wordt het gas samengeperst, condenseert het en geeft het warmte af. De lucht-luchtwarmtepomp blaast deze verwarmde lucht direct de ruimte in, wat zorgt voor directe luchtverwarming en koeling. Dit maakt een snelle aanpassing van de temperatuur in huis mogelijk. Het systeem werkt met luchtcirculatie, bijvoorbeeld in een appartement, en functioneert zowel als airco als verwarming.

Een lucht-waterwarmtepomp werkt door warmte uit de buitenlucht te halen en via water aan radiatoren, vloerverwarming en tapwater te leveren. De warmtepomp onttrekt warmte aan de buitenlucht, zelfs bij lage temperaturen. Een buitenunit haalt warmte uit de omgevingslucht en een binnenunit warmt water op.

Dit gebeurt door verwarming van water via een koudemiddel en compressie. De lucht-waterwarmtepomp gebruikt hiervoor een koelmiddel en een compressor. Een warmtewisselaar, gevuld met koelmiddel, vangt de warmte uit de buitenlucht op. Dit proces waardeert de warmte op naar een hogere temperatuur. Het systeem werkt volgens een thermodynamisch principe, vergelijkbaar met een koelkast, maar dan om je woning te verwarmen. Het verwarmingswater kan tot maximaal 55 graden Celsius opwarmen.

In de zomer kan een lucht-waterwarmtepomp ook koelen door actief koud water rond te pompen via je verwarmingssysteem. Het systeem haalt dan warmte uit je huis en verplaatst deze naar buiten. Meer informatie over de aankoop van deze systemen vind je op onze site over lucht-water warmtepompen.

Verschillende typen warmtepompen hebben specifieke voor- en nadelen. Elk type warmtepomp heeft eigen voor- en nadelen, afhankelijk van de situatie van je woning of gebouw. De nadelen van een warmtepomp hangen af van je woonsituatie en het gekozen warmtepompsysteem. Hieronder lees je de specifieke voor- en nadelen van de lucht-lucht en lucht-water warmtepomp.

Een lucht-luchtwarmtepomp biedt verschillende voordelen, waaronder de mogelijkheid om zowel te verwarmen als te koelen. De installatie is vaak eenvoudig en het is een relatief goedkope warmtepomp. Deze warmtepompen hebben een laag geluidsniveau en je kunt er direct kleine ruimtes mee verwarmen, vooral als de temperatuur snel moet worden aangepast. Een lucht-luchtwarmtepomp is duurzaam, werkt energiezuinig en heeft een laag verbruik. De efficiëntie ligt tussen SCOP 3,0 en 4,0, wat deze systemen efficiënter maakt dan andere directe verwarmingstoestellen.

Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt zowel ruimtes als je tapwater, wat een groot voordeel is. Dit systeem is efficiënt in milde klimaten en heeft lage operationele kosten, waarbij het ook kan verwarmen en koelen. Je vermindert je CO₂-uitstoot, wat bijdraagt aan duurzaamheid en milieuvriendelijkheid. Een lucht-waterwarmtepomp is goedkoper dan een aardwarmtepomp en de installatiekosten zijn laag, mede doordat er geen grondboringen nodig zijn. De installatie is eenvoudig en betaalbaar, zelfs voor bestaande woningen. Het systeem is energie-efficiënt door het gebruik van hernieuwbare energie uit de omgeving, wat je energiekosten verlaagt en minder onderhoud vraagt. Bovendien vermindert het je gasverbruik en biedt het als hoofdverwarming in woningen een hoger rendement dan bijvoorbeeld een airco.

Een lucht-waterwarmtepomp heeft diverse nadelen, waaronder hogere initiële aanschaf- en installatiekosten. Je kunt ook te maken krijgen met geluidsoverlast door de buitenunit, wat een overweging is voor de plaatsing. Dit systeem is minder efficiënt bij lage temperaturen en heeft dan mogelijk een aanvullende warmtebron nodig. Bovendien verbruikt het meer elektriciteit dan warmtepompen die warmte uit water of de grond halen, wat leidt tot een lagere energie-efficiëntie. Een ander nadeel is dat passieve koeling niet mogelijk is, en er bestaat een kans op lekkages omdat water bij de werking betrokken is. Een 4-pijps lucht-waterwarmtepomp brengt zelfs nog hogere investerings- en onderhoudskosten met zich mee.

De kosten van een warmtepomp worden beïnvloed door het type en de installatie, maar subsidies en besparingen op je energierekening kunnen de investering aantrekkelijker maken. Een investeringssubsidie voor duurzame energie verlaagt de initiële kosten en verkort de terugverdientijd. De ISDE-subsidie kan tot 30 procent besparen op de kosten, mits je de aanvraag binnen 24 maanden na installatie indient. Subsidies voor warmtepompsystemen verminderen de totale kosten en zorgen ervoor dat een warmtepomp zich op termijn kan terugverdienen. De beschikbaarheid en het bedrag van warmtepompsubsidies variëren per situatie en periode. Een subsidieadvies service biedt inzicht in de te verwachten kosten en mogelijke besparingen.

Een lucht-luchtwarmtepomp kost gemiddeld tussen de €3.000 en €7.400, inclusief installatie. De investering voor een typische lucht-luchtwarmtepomp in een gemiddeld huis ligt tussen €3.000 en €7.000. Gemiddeld liggen de kosten voor een lucht-luchtwarmtepomp tussen €3.900 en €6.900, maar je vindt ook bereiken van €4.200 tot €7.100 en €3.850 tot €7.400. Dit meest gekozen type warmtepomp heeft een gemiddelde kostprijs van €4.000 tot €7.000, inclusief plaatsing maar exclusief btw. De gemiddelde kosten voor een lucht/lucht warmtepomp starten vanaf €4.000, met een breed bereik tot €7.325. Let op: de exacte prijs hangt af van het specifieke model en de installatiekosten.

De kosten voor een lucht-waterwarmtepomp variëren sterk, afhankelijk van het type en de uitvoering. Gemiddeld liggen de kosten voor een lucht-waterwarmtepomp in Nederland tussen €7.000 en €15.000, inclusief btw en installatiekosten, maar exclusief subsidie. Je vindt ook bereiken van €7.500 tot €12.500 (exclusief btw, inclusief installatie) of van €5.000 tot €9.000 (inclusief btw en installatie). De prijs hangt ook af van het vermogen en de efficiëntie van de warmtepomp. Zo kost een hybride monobloc lucht-waterwarmtepomp tussen de €3.900 en €4.850, terwijl een all-electric monobloc uitvoering tussen de €7.800 en €10.600 kost. Een volledig elektrische split unit lucht-waterwarmtepomp is met €13.100 tot €17.600 een van de duurdere opties.

Voor de installatie van een lucht-waterwarmtepomp kun je in Nederland in 2026 ISDE-subsidie ontvangen. Het subsidiebedrag voor een lucht-waterwarmtepomp ligt doorgaans tussen €1.950 en €3.750. Zo bedraagt de gemiddelde subsidie voor een all-electric lucht-water warmtepomp in 2026 tussen €1.950 en €3.750, volgens de RVO. Voor een hybride lucht-water warmtepomp is in 2026 een gemiddeld subsidiebedrag van €1.500 tot €3.000 beschikbaar, eveneens via de RVO. De subsidie kan ook opgebouwd zijn uit een startbedrag van €1.650, plus €150 per kW thermisch vermogen. In 2022 ontving een hybride lucht-waterwarmtepomp tussen €1.950 en €3.000 aan overheidssteun, onder voorwaarde van installatie door een gecertificeerd installateur.

De beste warmtepomp voor jou hangt sterk af van je specifieke situatie en woning. Factoren zoals de isolatiegraad van je huis, je budget en je energieverbruik spelen een belangrijke rol. Je keuze wordt ook beïnvloed door je huidige verwarmingssysteem en de behoefte aan warm tapwater. Een grondige vergelijking van systemen is nodig om het juiste systeem te vinden. Hieronder ontdek je welke warmtepomp het meest geschikt is voor verschillende toepassingen, zoals het verwarmen van ruimtes, radiatoren, vloerverwarming of voor koeling.

Een lucht-luchtwarmtepomp is geschikt voor het verwarmen van alleen ruimtes. Dit systeem past goed in kleinere, goed geïsoleerde woningen, zoals compacte appartementen. Je gebruikt het ook effectief voor kleine, aparte ruimtes waar je de temperatuur snel wilt aanpassen. Denk hierbij aan individuele kamers zoals een slaapkamer. Voor deze specifieke situaties is een lucht-luchtwarmtepomp een ideale keuze.

Een lucht-waterwarmtepomp is geschikt voor het verwarmen van zowel radiatoren als vloerverwarming. Vloerverwarming en grote radiatoren zijn geschikte warmteafgiftesystemen voor warmtepompen, omdat vloerverwarming goed werkt met lage temperatuur verwarmingssystemen. Radiatoren moeten wel voldoende warmte afgeven bij een lage aanvoertemperatuur, wat afhangt van het type radiator en de warmtebehoefte van je woning. Je toevoersystemen moeten geschikt zijn voor deze lage temperaturen. Speciale radiatoren of vloerverwarming geven voldoende warmte af bij lage watertemperaturen voor maximaal comfort. Voor bestaande woningen met radiatoren of vloerverwarming is een hybride warmtepomp een goede keuze. De EGO warmtepomp is bijvoorbeeld geschikt voor zowel bestaande radiatoren als vloerverwarming, zelfs in een combinatie van deels vloerverwarming en deels radiatoren.

Warmtepompen zijn zeker geschikt voor koeling in de zomer. Het koelen werkt zelfs sneller dan verwarmen. Een lucht-luchtwarmtepomp functioneert vaak als airco en koelt zo je huis. Ook vloerverwarmingssystemen, met een warmtepomp en geschikte componenten, kunnen je woning koelen. Zo houd je het binnen comfortabel, zelfs op de warmste zomerdagen.

De installatie, het geluid en het benodigde onderhoud verschillen per type warmtepomp. Een lucht-luchtwarmtepomp is vaak eenvoudiger te plaatsen dan een lucht-waterwarmtepomp. Beide systemen produceren geluid, maar de mate en impact hiervan variëren. Ook het onderhoud dat nodig is voor een lucht-lucht of lucht-water warmtepomp kent specifieke aandachtspunten.

De installatie van een warmtepomp omvat voorbereiding en de plaatsing van binnen- en buitenunits. Als huiseigenaar moet je zelf zorgen voor voldoende vrije ruimte, vergunningen en een geschikte meterkast. De buitenunit heeft een stevige, vlakke ondergrond nodig met minstens één meter vrije ruimte eromheen, en de meterkast moet geschikt zijn voor de extra elektrische belasting, omdat warmtepompen vaak een aparte groep vereisen. De installateur plaatst de buitenunit, maakt leidingdoorvoeren, installeert de binnenunit, sluit leidingen aan, vult het systeem met koelmiddel en test het. Een ervaren installateur voert alle technische aansluitingen uit, test het systeem grondig en legt de werking uit, zodat jij weet hoe je het moet gebruiken.

Een lucht-waterwarmtepomp produceert een geluidsniveau tussen 40 en 60 decibel, afhankelijk van de fabrikant en installatiekwaliteit. De buitenunit van dit type warmtepomp produceert gemiddeld 35 tot 40 decibel, terwijl het geluidsvermogen in bedrijf tussen 50 en 70 dB(A) ligt. Gemiddelde lucht-waterwarmtepompen produceren een geluidsniveau van 45-55 dB(A) op 1 meter afstand, en op de erfgrens (5 meter afstand) is dit 35-45 dB(A). Stille lucht-waterwarmtepompen zijn stiller, met 35-45 dB(A) op 1 meter en 27-35 dB(A) op de erfgrens. Een lucht-luchtwarmtepomp kan meer geluid maken, vooral als de ventilator op hogere snelheid draait. De geluidsemissie van een lucht-waterwarmtepomp komt door de compressor en ventilator in de buitenunit. Een lucht-waterwarmtepomp produceert meer geluid dan een water-waterwarmtepomp.

De jaarlijkse onderhoudskosten voor een warmtepomp liggen tussen €150 en €300. Een typische jaarlijkse onderhoudsbeurt voor een warmtepompsysteem kost €250, exclusief de vervanging van versleten onderdelen. Voor een hybride warmtepomp zijn de kosten ongeveer €150 per jaar, terwijl het onderhoud van een geothermische warmtepomp jaarlijks tussen €100 en €300 kost. Een basiscontrole van een geothermisch systeem kost 100-200 euro. Onderhoud omvat inspecties, het bijvullen van koelmiddel indien nodig, en het schoonmaken van onderdelen. Zowel een warmtepomp als een airco vereisen jaarlijks onderhoud, inclusief het schoonmaken van filters en een algemene controle.

Een lucht-luchtwarmtepomp kan functioneren als hoofdverwarming van je woning, vooral als deze goed geïsoleerd is en een laag energieverbruik heeft. Dit type warmtepomp is vooral geschikt voor kleinere, goed geïsoleerde woningen; denk aan compacte appartementen. Het is alleen geschikt voor hoofdaanverwarming. In koude omstandigheden heb je vaak extra bijverwarming nodig, omdat het rendement lager is bij koud weer en de warmtepomp harder moet werken bij lagere buitentemperaturen. Voor grote woningen is een lucht-lucht warmtepomp niet geschikt, omdat je dan in elke kamer een unit nodig hebt, wat duur en onhandig is. Een voordeel is dat je hiermee zowel kunt verwarmen als koelen, en in een woning met elektrische centrale verwarming is dit een verstandige keuze vanwege het verlaagde elektriciteitsverbruik en verhoogde rendement.

Zuinig stoken met een warmtepomp vereist efficiënt gebruik, zoals het handhaven van constante temperaturen. Je bespaart gas door de verwarmingswatertemperatuur zo laag mogelijk te houden en de warmtevraag in je woning te optimaliseren. Een woning die op een lagere temperatuur wordt verwarmd, verbruikt minder stroom, en je kunt het stroomverbruik verminderen door de stooklijn correct af te stellen. Een goed ingestelde warmtepomp verbruikt minder stroom voor woningverwarming, en bij lage aanvoertemperaturen verbruikt een hybride warmtepomp het zuinigst stroom. Een woning met warmtepomp kan jaarlijks 7 procent minder stroom verbruiken per graad minder verwarming, en een laagtemperatuur warmtepomp in een geïsoleerde woning is minstens twee keer zo zuinig. De installatie van een warmtepomp moet worden beoordeeld op zuinigheid en aanpassing aan de omstandigheden; Feiken CV & Verwarming stelt warmtepompen zo in dat ze optimaal stroom verbruiken.

De beste instelling voor je warmtepomp in de winter hangt af van je specifieke woning en het type warmtepomp dat je hebt. Je kunt het meest efficiënt stoken door een constante temperatuur aan te houden en de aanvoertemperatuur van het verwarmingswater zo laag mogelijk in te stellen. Voor optimale prestaties en de meest zuinige instellingen kun je het beste de handleiding van je warmtepomp raadplegen of contact opnemen met de installateur.

Je huis kan te koud blijven met een warmtepomp door onvoldoende isolatie, foute dimensionering of incorrecte instellingen. Een warmtepomp geïnstalleerd zonder goede isolatie of extra radiatoren leidt tot een ongewenst koude woning, waarbij de temperatuur kan onvoldoende zijn bij maximaal ongeveer 16 graden Celsius. Een slecht of matig geïsoleerde woning wordt met de lage watertemperatuur van 45 tot 55 graden Celsius niet warm genoeg. Als je huis niet comfortabel warm is, is het mogelijk niet geschikt voor warmtepompverwarming. Dit geldt ook voor een bodem warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning op koude dagen. Een probleem met de circulatiepomp warmtepomp kan ook de oorzaak zijn van onvoldoende warmteverspreiding. Soms klopt de waterzijdige balans van de installatie niet, of de volumestroom over de condensor is te groot. Ook kan onvoldoende ontdooien van de warmtepomp ervoor zorgen dat de temperatuur in huis net warm blijft.

De goedkoopste manier van verwarmen hangt af van je woning en situatie. Momenteel is de combinatie van een warmtepomp op lage temperatuur met vloerverwarming de goedkoopste manier van verwarmen. Ook is een hybride warmtepomp het goedkoopste type verwarming zonder concessies aan comfort. Voor woningverwarming is aardgas financieel de goedkoopste optie, al telt het ecologische aspect mee in de overweging. Elektrisch verwarmen met een warmtepomp is voordeliger en goedkoper dan verwarmen op gas in de huidige situatie in Nederland, vooral bij een buitentemperatuur van 7 graden en verwarmingswater van 35-40 graden. Dan is het minstens zo goedkoop als verwarmen met een CV-ketel. Echter, verwarmen met gas in een onvoldoende geïsoleerde woning met gewone radiatoren is goedkoper dan met een warmtepomp. Een pelletkachel wordt ook genoemd als een goedkoopste verwarmingsoptie. Elektrisch verwarmen met een elektrische kachel zonder zonnepanelen is meestal duurder dan verwarmen met gas, maar kan goedkoper zijn bij aanwezigheid van zonnepanelen. De goedkoopste manier om elektrisch te verwarmen is een combinatie van een goed geïsoleerde ruimte, infrarood panelen en zonnepanelen.